Als maatje kun je het verschil maken

“Met een maatje sta je er niet alleen meer voor. Het stukje motivatie dat een maatje kan bieden als je financiële problemen hebt, kan net dat steuntje in de rug zijn dat je nodig hebt,” zo reageerde één van de hulpvragers.

Ton van der Heuvel
Ik heb er een gesprek over met één van de coördinatoren van stichting Schuldhulpmaatje in Groningen. Ton van de Heuvel is bijna 65 jaar en al voor een deel met pensioen. Sinds een paar jaar is zijn leven in wat rustiger vaarwater gekomen en via de vacaturebank van link050 kwam hij met dit vrijwilligerswerk in contact.

Wat doet stichting Schuldhulpmaatje?
Stichting Schuldhulpmaatje wil mensen met financiële problemen in een zo vroeg mogelijk stadium bereiken om hen te begeleiden en te ondersteunen. Er melden zich bij de stichting mensen uit allerlei lagen van de bevolking en ook uit verschillende culturen. Ton is blij dat hij in dit werk wat voor mensen kan doen die het moeilijk hebben. Dat motiveert hem.

Type hulpvrager
De financiële problemen zijn heel divers. Er zijn hulpvragers die nog geen schulden hebben, maar uit onzekerheid hulp zoeken, er zijn mensen met kleine schulden, bijvoorbeeld door een echtscheiding of werkloosheid. In deze groep zitten ook veel jongeren, die nooit geleerd hebben om hun financiën te regelen en al vrij snel in de problemen zijn gekomen. En dan heb je nog een kleine groep met veel schulden.

Maatjes
Bij de stichting zijn op dit moment 22 maatjes betrokken. Die begeleiden één of twee hulpvragers. Ton: “We hebben een grote groep jongeren maar ook een aantal ouderen als maatje. Het is heel belangrijk de juiste persoon bij een hulpvrager te zoeken. Daarom loopt het eerste contact ook altijd via één van de coördinatoren. Vooral bij mensen met een migratieachtergrond steekt het nauw omdat zij vaak de Nederlandse taal onvoldoende beheersen en in die situaties is het juiste maatje nog belangrijker. Mocht er onverhoopt toch geen klik zijn tussen hulpvrager en maatje, dan zoeken we naar een andere oplossing.” Op dit moment zijn er beduidend meer mannen dan vrouwen als maatje betrokken bij de stichting. Het zou mooi zijn als er zich wat meer vrouwen zouden aanmelden, want de verhouding tussen mannen en vrouwen onder de hulpvragers is ongeveer gelijk.

Voorbereiding van de maatjes
Als iemand zich heeft aangemeld als maatje volgt een kennismakingsgesprek en als dat gesprek positief is, volgt een driedaagse training. Op deze trainingsdagen worden de maatjes geïnstrueerd over allerlei financiële problemen, over het begeleiden van een hulpvrager en over allerlei ingewikkelde situaties die zich kunnen voordoen in de relationele en psychosociale sfeer; dat laatste omdat schulden vaak niet het enige of zelfs het grootste probleem zijn.

Op je handen zitten
Tijdens de begeleiding is het de bedoeling dat een maatje de hulpvrager zoveel mogelijk stimuleert en ondersteunt, want als de persoon zelf het initiatief houdt zal hij sneller het probleem oplossen en minder gauw opnieuw in moeilijkheden komen. “Het maatje moet dan ook zoveel mogelijk op zijn handen zitten en de boel niet gaan overnemen en regelen voor de hulpvrager,” aldus Ton. “Daarom is het erg belangrijk dat een hulpvrager vertrouwen krijgt in zijn maatje.” De meeste begeleiders hebben een financieel-administratieve achtergrond en juist door dit vrijwilligerswerk krijgen ze meer inzicht in de breedte van de schuldenproblematiek.

Tekst en beeld: Jan de Koning