Een vogelteller in Oost-Groningen
Rik Wever (25) telt sinds 2016 broedvogels voor Natuurmonumenten. Hij werkt met het Broedvogel Monitoring Project (BMP) van Sovon. Dit project startte in 1984 en volgens deze standaard worden jaarlijks door vele vrijwilligers meerdere tellingen gedaan. Rik heeft een prachtig telgebied vlakbij Smeerling, ten zuiden van het Metbroekbos. Hier telt hij in de periode van maart tot en met juli niet alleen alle vogels, maar registreert hij ook het gedrag van de vogels. Is de vogel bijvoorbeeld aan het zingen of transporteert hij voedsel?
Elk gedrag wordt weergegeven met een code en hoe hoger de code, hoe sneller je een territorium van een dier kunt vaststellen. Met code 0 registreert Rik een wintergast. Deze code geeft dus aan dat dit een tijdelijke gast betreft en telt niet mee als indicatie voor bepalen van territorium. Telcode 16 daarentegen is de hoogste code en staat voor een nest met jongen. Met deze waarneming weet je zeker dat het om het territorium van een vogel gaat en daarom mag je de hoogste code gebruiken.
Rik heeft Bos- en natuurbeheer gestudeerd aan de Hogeschool Van Hall Larenstein in Velp. Het stond namelijk al vroeg vast dat hij later “iets met natuur zou gaan doen.” Bijvoorbeeld als boswachter. Tijdens zijn studie kwam hij echter in aanraking met nachtvlinders en werd hier zo door gegrepen dat hij na het afronden van deze studie is gaan werken bij de Vlinderstichting in Wageningen. Naast de vlinders is Rik heel gepassioneerd over vogels.
Het zaadje is waarschijnlijk geplant door zijn opa die hem vaak meenam naar buiten. En dat was al voordat hij naar school ging. Samen met opa was hij altijd buiten te vinden. Dan gingen ze bijvoorbeeld vissen en zo kwam het dat Rik al op 3-jarige leeftijd heel veel van zijn opa leerde. Nu gebeurt het wel dat hij zijn opa en zijn jongere broer uitnodigt om in het vroege voorjaar samen te gaan tellen. Met z’n drieën genieten ze hier van. Lekker buiten zijn, mooie waarnemingen doen en het gebied steeds beter leren kennen.
Als ik hem vraag of hij ook een nadeel kan verzinnen bij dit type werk, zegt hij na een lange stilte, “Misschien dan het vroege opstaan. Om tellingen te kunnen doen bij zonsopgang betekent dit dat ik in het voorjaar om 4.30 uur buiten moet zijn. Maar”, zegt hij, “zodra je dan in het gebied bent, ben je dat ook snel weer vergeten. En is het alleen maar genieten”.
Tellingen doen is ook heel rustgevend. Het is een soort van meditatie. Je bent in de natuur, en je hoort enkel vogels om je heen. Rik kan het iedereen aanbevelen. “Ook als je misschien denkt dat je niet genoeg weet, gewoon doen.” Want door te doen, leer je steeds meer. Geduld en doorzettingsvermogen zijn ook belangrijk omdat je meerdere keren op pad gaat om data te verzamelen. Belangrijke data die van cruciaal belang zijn voor onderzoekers, beleidsmakers, beschermers en natuurliefhebbers. Want alleen met behulp van vrijwilligers is het mogelijk inzicht te krijgen in het wel en wee van de vogelbevolking.
Tekst: Esther Halma
Beeld: Rik Wever
Ook geïnteresseerd in vrijwilligerswerk bij Natuurmonumenten? Op het moment staan er vacatures open voor Wijknatuurgidsen in Groningen Stad en vogeltellers in het Norger Esdorpenlandschap in Noord-Drenthe.