“Je hoeft geen zorgachtergrond te hebben, wél geduld en aandacht”

In het Odensehuis aan de Molukkenstraat in Groningen draait het om ontmoeting, gelijkwaardigheid en een fijne dag samen. Mensen met beginnende dementie of geheugenproblemen komen er voor contact, activiteiten en structuur. Dat alles wordt mogelijk gemaakt door vrijwilligers. Zoals Anneke, die hier inmiddels al drie jaar rondloopt. “Het mooiste is het contact met de deelnemers,” vertelt ze. “Soms hoor je honderd keer hetzelfde verhaal. De kunst is dan om aandachtig te blijven luisteren.”

 Het Odensehuis is geen zorginstelling, maar een burgerinitiatief. Bezoekers wonen nog thuis en komen één of meerdere dagen per week langs. Samen koffiedrinken, wandelen, spelletjes doen, koken of creatief bezig zijn: het zijn vaak juist de gewone dingen die de dag waardevol maken.

Coördinator Emiel weet precies hoe belangrijk vrijwilligers daarin zijn. Hij liep ooit stage bij het Odensehuis en bleef hangen. “Na een paar dagen was ik verkocht,” zegt hij. “Hier wordt echt gekeken naar de wensen en mogelijkheden van mensen. Iedereen is gelijkwaardig: bezoekers, vrijwilligers, stagiaires en coördinator. We vormen samen een mooi en hecht team.”

Die gelijkwaardigheid voel je meteen als je binnenkomt. Vrijwilligers ontvangen bezoekers bij de deur, schenken koffie in en maken een praatje. Daarna volgt een programma dat per dag verschilt. Soms wordt er gerummikubd, geschilderd of gebiljart, andere keren staat muziek, bewegen of een quiz centraal. “Mensen denken vaak dat activiteiten ingewikkeld moeten zijn,” vertelt Emiel. “Maar een simpel balspel aan tafel kan al genoeg zijn. Je hoeft echt geen activiteitenbegeleider te zijn geweest.”

Dat merkt Anneke ook. Zij begon ooit als vrijwilliger bij een logeerhuis in hetzelfde pand en stroomde later door naar het Odensehuis. “We kijken vooral naar wat iemand leuk vindt en waar iemand goed in is,” zegt ze. “Ik ben bijvoorbeeld helemaal geen knutseltype, maar ik vind het juist leuk om gesprekken te voeren en spelletjes te doen.”

Vrijwilligers hoeven geen ervaring in de zorg te hebben. Mensen met allerlei achtergronden zetten zich in: oud-postbezorgers, administratief medewerkers, mensen die gewoon iets willen betekenen voor een ander. Nieuwe vrijwilligers krijgen eerst een workshop over hoe om te gaan met dementie en draaien vervolgens rustig mee tijdens een kennismakingsperiode.

Volgens Emiel is vooral empathie belangrijk. “Je moet mensen in hun waarde laten en hen zoveel mogelijk zelf laten doen. Het gaat om eigen regie en kwaliteit van leven.” Tegelijkertijd hoeft niemand alles alleen te doen. Vrijwilligers werken altijd samen in een team van andere vrijwilligers, stagiaires en de coördinator.

Het Odensehuis merkt dat de behoefte groeit. Er komen steeds meer bezoekers en de verwachting is dat dementie de komende jaren alleen maar vaker voorkomt. Juist daarom zijn nieuwe vrijwilligers hard nodig. Vooral mensen die activiteiten willen begeleiden zijn welkom. “Samen bezig zijn is minstens zo belangrijk als de maaltijd zelf.”

Wat vrijwilligerswerk bij het Odensehuis bijzonder maakt? Volgens Anneke zit het in de kleine momenten. Samen wandelen door het Molukkenpark. Een grapje aan tafel. Een deelnemer die zichtbaar geniet van een spelletje of gesprek. “Je moet geduld hebben,” zegt ze. “En je moet niet verwachten dat mensen onthouden wat je vorige week hebt verteld. Maar je krijgt er veel warmte voor terug.”

Bij het Odensehuis geldt een simpel motto: niks moet, bijna alles mag. Die ontspannen sfeer maakt dat bezoekers zich veilig voelen én dat vrijwilligers echt zichzelf kunnen zijn.

Wie nieuwsgierig is, mag eerst rustig kennismaken. “Je hoeft niet meteen te weten of dit perfect bij je past,” zegt Emiel. “Kom gewoon eens sfeer proeven.”

Tekst: Yvon van der Laan

Beeld: Odensehuis

Meer informatie over vrijwilligerswerk bij het Odensehuis is verkrijgbaar via Odensehuis Groningen of via coördinator Emiel: emiel@odensehuisgroningen.nl.

Gerelateerde vacatures